Yaztek Teknoloji   
Motor Ders Notlar
Sayfalar: 1- 2- 3- 4- 5- 6- 7- 8- 9- 10- 11- 12

MOTOR VE ARA TEKN

Motorun tanmmotor

Yakttan elde ettii s enerjisini mekanik enerjiye eviren makinelere motor denir.

Motor eitleri

Zamanlarna Gre:

1. Drt zamanl motorlar

2. ki zamanl motorlar

Kullanlan Yaktlara Gre
a. Benzinli motorlar
b. Dizel motorlar
c. LPG motorlar

Yaktn Yanma Yerine Gre:
1. ten yanmal motorlar

2. Dtan yanmal motorlar

Yapm zelliklerine Gre
a. Sra tipi
b. Birbirlerinin karlarna yatk (Dz, hafif eik, boksr tipi)
c. Sra halinde bir a ile birletirilmi (V tipi)
d. Daire eklinde (Yldz tipi)

Silindir Saylarna Gre
a. Tek silindirli
b. ok silindirli

Soutma Sistemlerine Gre:
a. Su soutmal
b. Hava soutmal

Motorun Paralar

1. Silindir blou: inde silindirlerin bulunduu ve motor paralarn zerinde tayan ana paradr.

2. Silindir kapa: Silindir blou zerini kapatan ve yanma odalarn meydana getiren kapaktr.

3. Karter: Motor yana depoluk grevi gren, silindir blounun altndaki paradr.

4. Supap kapa: Motor zerindeki supap (klbtr) mekanizmasn d etkilerden korur.

5. Radyatr: Soutma suyunun bulunduu depo.

6. Karbratr: Benzin-hava karmn salayan para.

7. Hava Filitresi: Silindirlere giren havay temizler.

8. Manifoldlar (emme-egzoz): Hava yakt karmn silindirlere, yanm gazlar darya tayan borulardr.

9. Ya Filitresi: Motor ya iindeki yabanc maddeleri temizler.

10. Endksiyon bobini (Ateleme): Akden gelen akm 15.000-25.000 volta ykselten paradr.

11. Buji: Benzin-hava karmn tututuran paradr.
12. Konjektr (reglatr): arj dinamosunun rettii elektrii doru akma eviren ve 12 volt deerinde dzenleyen paradr.

13. Enjektr: Dizel motorlarda yakt pskrten paradr.

14. Krank mili: Pistonlarn bal olduu, motorun almas sonucu elde edilen hareketin ve gcn motordan alnmasna yarayan mildir.

15. Piston: Silindir ierisinde hareket eden ve hareketi krank miline iletmesine yardmc olan paradr.

16. Piston (biyel) kolu: Pistonun dorusal hareketini krank miline ileten paradr.

17. Ya pompas: Karterdeki ya basnla hareketli paralara gnderir.

18. Yakt pompas (benzin otomatii): Yakt basnla karbratre gnderen para.

19. Distribtr: Benzinli motorlarda ateleme srasna gre bujilere elektrik enerjisi gnderen paradr.

20. Mar motoru: Motora ilk hareket veren paradr. Elektrik enerjisini hareket enerjisine evirir.

21. Alternatr (arj dinamosu): Ara iin gerekli elektrik enerjisini reten paradr. Hareket enerjisini elektrik enerjisine evirir.

22. Su pompas (devirdaim): Suyun silindir iindeki kanallarda dolamasn salar.

23. Enjektr pompas: Dizel motorlarda yakt basnla enjektrlere gnderen paradr.

24. Enjektr: Yakt toz halinde (plverize) silindire gnderen para.

25. Kam (eksantrik) mili: Krank milinden ald hareketle baz motor sistemlerinin almasn salayan paradr.

26. Supaplar: Yaktn silindirlere alnmasn (emme), egzoz gazlarnn silindirden atlmasn salayan paradr (egzoz).

27. Besleme Pompas: Dizel motorlarda mazotu enjektr pompasna ileten paradr.

Drt Zamanl Motorlarn alma Sralamas

1. Zaman : Emme
2. Zaman : Sktrma
3. Zaman : Ateleme ()
4. Zaman : Egzoz

Drt Zamanl Benzinli Motorlarn alma Prensipleri

1. Emme: Yakt-hava karmnn silindire alnmas.
2. Sktrma: Silindire alnan havann sktrlmas
3. Ateleme: Sktrlan yakt-hava karmnn buji kvlcm yardmyla yaklmas.
4. Egzoz: Silindir iinde kalan artk gazlarn darya atlmas.

Drt zamanl motorlarda pistonun silindir ierisinde drt hareketinden bir i elde edilir.

A..N. (Alt l Nokta): Pistonun silindir ierisinde inebilecei en alt noktadr.

..N. (st l Nokta): Pistonun silindir ierisinde kabilecei en st noktadr,

Motorlar alma zamanlarna gre iki ve drt zamanl olmak zere ikiye ayrlrlar Gnmzde motorlu Aralarda genelde 4 zamanl motorlar kullanlmaktadr.

? Emme Zaman: Piston ..N.?dan A..N.?ya hareket ederken emme subap alr ve silindir ierisine benzin hava karm dolar. Piston A. . N.?ya indiinde emme zaman biter

? Sktrma Zaman: Pistonun ..N' ya doru hareket ederken her iki subap kapaldr ve benzin hava karm sktrlmaya balar. Piston ..N.?ya geldiinde Sktrma ilemi biter.

? Ateleme () zaman: Sktrma sonunda scakll ve basnc artm olan karm,buji kvlcmyla atelenir ve yanma balar. Yanma sonunda piston hzla aaya itilir ve krank mili dndrlr. Piston A..N ?ya indiinde i zaman biter

? Egzoz zaman: Piston . N. 'ya karken egzoz subab alr ve yanm gazlar egzozdan dar atlr. Bu ilem piston ..N.?ya gelene kadar devam der. Bu drt zaman, dzenli olarak ayn ekilde devam eder ve almasn srdrr. Krank mili drt zamann sonunda iki tam tur dnm olur.

Drt Zamanl Dizel Motorlarn alma Prensipleri

1. Emme: Silindire temiz havann alnmas

2. Sktrma: Silindire alnan havann sktrlmas.

3. Ateleme: Sktrlan havann zerine yaktn enjektrle pskrtlerek yanmas.

4. Egzoz: Silindir iinde kalan artk gazlarn darya atlmas.

ki Zamanl Motorlarn alma Sralamas

1. Zaman : Emme - Sktrma

2. Zaman : Ateleme () - Egzoz

ki Zamanl Motorlarn alma Prensipleri

1. Emme-Sktrma: Silindire yakt-hava karmnn alnmas ve sktrlmas.

2. Ateleme-Egzoz: Sktrlan hava-yakt karmnn atelenmesi ve artk gazlarn darya atlmas.


ki zamanl motorlarda emme ve egzoz subaplar yoktur.

Subaplarn yerine, silindir duvarnda alm emme ve egzoz klar vardr.Pistonun ..N. ile A..N. arasnda iki kez hareketi ile Emme - Sktrma- Ateleme - Egzoz zamanlar meydana gelir. Genellikle motosiklet motorlar ve kk su motorlar bulunur .evrim pistonun iki hareketiyle tamamlanr ve her devirde bir i elde edilmi olur.Krank mili bir tur dner.

D- MOTORUN BELL BALI PARALARI :

Motorun paralar iindeki ve dndaki paralar diye iki gurupta incelenebilir.indeki paralar asl grevi yapan paralardr. Dndaki paralarda motorun parasdr fakat yardmc paralar olarak grev yaparlar.Tercih etmek gerektiinde iindeki paralar tercih edilir.

a- Motorun indeki paralar :

? Silindir (motor) Blou: Motorun ana gvdesini oluturur. Pistonlara ve krank miline yataklk yapar. erisinde silindirler, krank, mili, kam (eksantrik) mili, ya pompas, darsnda yakt pompas, distribtr, ya filtresi, arj dinamosu, mar motoru gibi elemanlar bulunur. Motor kulaklar vastasyla asiye balanr.Scak motora souk su,souk motora scak su konulduunda silindir blou ve silindir kapa atlar.

? Silindir Kapa: Silindir blounun zerini kapatr, yanma odalarn oluturur. zerinde bujileri, emme ve egzoz subaplarn, enjektrleri tar. yanma dolarnn evresinde su ve ya kanallar vardr.

? Karter: Silindir blounun al tarafn kapatr. Motor yana depoluk eder. Altnda ya boaltma tapas vardr.

? Subap (Klbtr) Kapa: Subap mekanizmasn ve motoru toz, su ve pisliklerden korur . Motor ya, zerindeki ya kapandan konulur

? Krank Mili: Pistonlardan gelen dorusal hareketi dairesel harekete dntrr. Krank milinin en ucunda bir dili ve kasnak bulunur. Dili kam (eksantrik) miline hareket verir. Kasnak ise su pompas ile alternatre hareket verir. 4 zaman krank milinin 2 devrinde , iki zaman ise krank milinin 1 devrinde gerekleir.

? Piston: Silindir ierisindeki hareketlerinden dolay zamanlarn meydana gelmesini salar.
(Emme-sktrma-ateleme- egzoz)

? Piston Kolu:Pistondan ald dorusal hareketi krank miline iletir.

? Segmanlar: Pistonlar zerinde bulunur hareketli paralar arasnda szdrmazl salar. Segmanlar veya silindir odas andnda motor ya yakar ve egsozdan mavi duman kar.

? Kam(Eksantrik) Mili Hareketini krank milinden alr. 4 elemana hareket verir; Subaplara, distribtre ,ya pompasna, yakt pompasna hareket verir.

? Subaplar : Emme veeksoz subaplar olmak zere iki eittir. Emme subaplar dizel motorlarda sadece havann, benzinli motorlarda ise benzin hava karmnn silindire girmesini salar. Egzoz subaplar ise; yanm gazlarn silindir dna kmasn salar.Subap ayar motorda yaplan tek ayardr.

? Ya Pompas: Karterdeki ya alarak yalanacak motor paralarna pompalayan elemandr.

? Contalar : Sabit paralar arasnda szdrmazl salarlar.

b- Motorun Dndaki paralar :

Motorun ddaki paralar yardm eden sistemlerdir ve yardmna gre isim alr. Ateleme ,Yakt, Soutma, yalama , arj ve mar gibi yardmlar yaparlar.

? Radyatr: Su soutma motorlarda soutma suyuna depoluk eder, sistemde snan suyun soumasna yardmc olur.

? Karbratr: Motora gerekli olan benzin, hava karmn artlara-gre 1/15 (benzin - hava) orannda kartran elemandr. Emme manifoldunun zerinde bulunur.

? Hava Filtresi: Dardan motor ierisine alnacak olan havay temizleyip karbratre veya emme manifolduna gnderen paradr.

? Ya Filtresi: Motor ierisinde dolaarak kirlenen ya temizleyen elemandr.

? Manifoltlar (Emme ?Egzoz ) emme manifoldu, karbratre belli oranda karm olan benzin-hava karmn veya havay silindirlere datr. Egzoz manifoldu, yanm sonunda meydana gelen egzoz gazlarn toplayarak egzoz borusuna buradan da yanm gazlarn darya atlmasn salar

?Endksiyon Bobini: Akmlatrden ald 12 voltluk doru-akm 15 - 25 bin volta ykselten elemandr.

? Buji:Yanma odasna sktrlm bulunan yakt - hava karmn kvlcmla ateleyen elemandr.

? Reglatr (Konjektr): arj dinamosunun veya alternatrn rettii akm ayarlayan elamandr.

? Yakt Pompas (Yakt Otomatii): Depodan ald yakt karbratre pompalayan elemandr.

? Distribtr: Endksiyon bobininden ald yksek voltaj atelenme srasna gre bujilere datan elemandr.

? Mar Motoru: Motora ilk hareketi veren elektrik motorudur.

? Alternatr (arj Dinamosu): Ara motoru alt srece mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dntrr. Aracn elektrik ihtiyacn karlar. Akmlatr dolduran (arj) eden elemandr.

?Su Pompas(Devirdaim): Radyatrdeki soutma suyunu motordaki

su kanallarna pompalayan elemandr.

? Enjeksiyon (Mazot) Pompas: Pskrtme srasna gre enjektrlere mazot pompalayan elemandr.

? Enjektr Mazot pompasndan gelen mazotu snm havann zerine.pskrten elemandr.

KONU 5:BENZNLݠ VE DZEL MOTORLARIN ZAMANLARINA GRE KARILATIRMASI

ZAMAN

BENZNL

DZEL

Emme

Benzin - Hava karm silindire emilir

Sadece hava silindir iine emilir

Sktrma

Alnan karm sktrlr

Sadece hava sktrlr ve skan hava snr.

Ateleme

Buji vastasyla yanma olur

Enjektrn motorin pskrtmesiyle yanma olur

Egzoz

Egzoz subab yanm gazlar tahliye eder

Egzoz subab yanm gazlar tahliye eder


Sayfalar: 1- 2- 3- 4- 5- 6- 7- 8- 9- 10- 11- 12
A2 ehilyeti,A2 ehliyet snavlar,ehliyet snav sonular,src kursu snavlar,direksiyon kurslar
B ehilyeti,B ehliyet snavlar,ehliyet snav sonular,src kursu snavlar,direksiyon kurslar
D ehilyeti,D ehliyet snavlar,ehliyet snav sonular,src kursu snavlar,direksiyon kurslar
E ehilyeti,E ehliyet snavlar,ehliyet snav sonular,src kursu snavlar,direksiyon kurslar
H ehilyeti,H ehliyet snavlar,ehliyet snav sonular,src kursu snavlar,direksiyon kurslar
H ehilyeti,H ehliyet snavlar,ehliyet snav sonular,src kursu snavlar,direksiyon kurslar
zel Arn Motorlu Tatlar Src Kursu 270 90 90 pbx