Yaztek Teknoloji   
lkeleri

 



ATATÜRK LKELER

Cumhuriyetçilik:
 

Bat dillerinde cumhuriyetin karl, ulusun kendisini yönelmesidir. Cumhuriyete hayat veren damarlarn banda ise demokrasi geliyor. Gerçek cumhuriyet rejimlerinde sistemin demokrasi ile olan ilikisi çok önemlidir. Çünkü iç ve d tehlikelere kar cumhuriyet kendisini, demokrasinin gerekleri içinde koruyacaktr. Bunun dna çklrsa; demokrasi ile cumhuriyet arasnda kopukluk balar. Eer böyle olursa en büyük zarar cumhuriyetin yine kendisi görecektir. Demokrasiyi benimsemi siyasî rejimlerde, özgürlüklerin kullanlma alanlar demokrasinin kurallar ile snrlandrlmtr. Cumhuriyet rejiminde kimsenin snrsz hak ve hukuku yoktur. Çünkü demokrasilerde; kiilerin, dolaysyla, toplumlarn özgürlükleri, hukuk yolu ile güvence altna alnmtr. Bunlarn snrlar da adaletin kalemi ile çizilmitir.
29 Ekim 1923'te ilân edilen cumhuriyetin alt yapsn Atatürk aama aama nasl hazrlamt? Cumhuriyet, lâik bir sistem üzerinde kurulacakt. Yani cumhuriyet idaresinde ne halifeye ne de onun kalntlarna yer vard.
Cumhuriyeti adaletli bir hukuk sistemi koruyacakt. Cumhuriyetin genç kuaklar ça d kiiler tarafndan deil, bamszlk ve hürriyetin deerini bilen öretmenler tarafndan yetitirilecekti. mparatorluktan kalan mantk d ne varsa hepsi kaldrlacak, cumhuriyetin temelini ilim oluturacakt.
Bilgisiz ve bilinçsiz bir halk topluluunun ulus olma hakkna sahip olamayacan vurgulayan Atatürk, ulusun bilinçlendii oranda hak ve hukukuna sahip çkacan biliyordu. Bu nedenle eitim ve kültüre çok önem vermitir. O'nun, bir bakma kültürü, cumhuriyetin temellerinden biri olarak görmesindeki neden budur.
Atatürk, cumhuriyetçilik ilkesiyle ilgili görülerini birçok kez dile getirmitir:
"Türk Milleti, halk idaresi olan cumhuriyetle idare olunur." (Afet nan-Medeni Bilgiler ve M. Kemal Atatürk'ün El Yazlan sh. 352)
"Türk Milleti'nin yaradlna ve karakterine uygun idare, cumhuriyet idaresidir. Bu günkü Hükümetimiz dorudan doruya milletin kendi kendine, kendiliinden yapt bir devlet tekilat ve hükümetidir ki, onun ad cumhuriyettir. Artk hükümet ve millet arasnda geçmiteki ayrlk kalmamtr. Yönetim halk, halk yönetim demektir." (Söylev ve Demeçler C.III. sh. 75, C. II sh. 230)
"Demokrasi prensibi, egemenlii kullanan araç ne olursa olsun, esas olarak milletin egemenliine sahip olmasn ve sahip kalmasn gerektirir. Bizim bildiimiz demokrasi siyasaldr. Onun hedefi, milletin idare edenler üzerindeki kontrolü sayesinde siyasal özgürlük salamaktr." (Afet nan-M. Kemal Atatürk'ten Yazdklarm, sh. 71,73)
 
Halkçlk:
 
Devrim tarihimizde önemli bir yeri olan 1924 ve 1961 Anayasalarnda da yer alan halkçlk ilkesi, demokrasinin temelini oluturmaktadr. Bu ilkenin ana özellii ülke yönetiminin halkn elinde bulunmasdr.
 
Egemenlik bir zümre ya da ailenin elinde bulunmaz, halkn seçimle i bana getirdii kiiler, ülkeyi yönetir. Halkçlk;
1.)Ülke yönetiminin demokratiklii,
2.)Birey ve snflara ayrcalk tannmamas, gibi öelerden olumakta.
 
Eitim yoluyla aydnlanm halk, ulusal egemenliin güçlenmesi ve demokrasimizin yaamasnda tek ve gerçek güvencedir.
Halkçlk, Atatürk'ün önemle üstünde durduu bir ilkeydi. Bu önemi açklamalardan anlyoruz:
"Halkçlk demek, devletin bütün kudret ve egemenliinin halktan geldiini, Türk camias içinde, fert, aile ve snf ayrcal bulunmadn, kanun önünde herkesin eit olduunu fade etmek demektir. Bu formül demokrasinin ifadesidir." (A. Rza Türel-zmir Barosu Dergisi Say 8, sh. 413)
"Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran Türkiye halkna Türk Milleti denir." (Afet nan-Medeni Bilgiler ve M. Kemal Atatürk'ün El Yazlar sh. 351) "Türkiye halk, rkça, dince ve kültürce ortak, birbirlerine karlkl hürmet ve fedakârlk hisleriyle dolu, kaderleri ve menfaatleri müterek olan sosyal bir toplumdur." (Söylev ve Demeçler C. I. sh. 221)
"Bence, bizim Milletimiz, birbirinden çok farkl çkarlar olan ve bu itibarla birbirleriyle mücadele halinde buluna gelen çeitli snflara malik deildir. Mevcut snflar birbirinin tamamlaycs niteliindedir." (Söylev ve Demeçler C.II. sh. 82)
 
Laiklik:
 
"Din ve devlet ilerinin birbirinden ayrlmas" eklinde özetlediimiz lâiklik ilkesi, Türk Devriminin vazgeçilmez bir unsurudur. Demokratik olmann da gerei...
Atatürk'e göre din, insanlarn vicdanlarnda yer almas gereken kutsal bir kavramdr. Bu düünceden yola çkan Gazi 31 Ocak 1923'de u sözleri söylüyordu:
"Bizim dinimiz en makul ve en tabii dindir. Ve ancak bundan dolaydr ki, son din olmutur. Bir dinin tabi olmas için akla, fenne, ilme ve manta uymas gereklidir. Bizim dinimiz bunlara tamamen uygundur."
Genç Türkiye Cumhuriyeti Devletinin salam temeller üzerine oturtulabilmesi için, ilk önce devletin kurum ve kurulularnn laikletirilmesi gerekiyordu.
 
DEVLETN LÂKLETRLMES
 
1.)Samsun’a çk. Amasya kararlar, Erzurum, Sivas Kongreleri ile ulusun kendi kaderini kendisinin belirlemesi ilkesinin vurgulanmas.
2.)23 Nisan 1920'de T.B.M.M.'nin açlmas. "Egemenlik kaytsz artsz ulusundur" ilkesinin kurtuluun ve kuruluun simgesi olmas.
3.)20 Ocak 1921 Anayasasnn kabulü.
4.)1 Kasm 1921 Saltanatn kaldrlmas.
5.)29 Ekim 1 923 Cumhuriyetin ilân.
6.)3 Mart 1924 Hilafetin kaldrlmas.
7.)20 Nisan 1924 Anayasasnn kabulü.
8.)10 Nisan 1928 Anayasadan Türkiye Devletinin "Dinî islâmdr" hükmünün çkarlmas.
9.) 5 ubat 1937 Anayasada deiiklik yaplarak Türkiye Devletinin cumhuriyetçi, milliyetçi, halkç, devletçi, lâik ve inklâpç olduu hükmünün Anayasaya konmas.
 
HUKUKUN LÂKLETRLMES
 
1.)8 Nisan 1924 er'î mahkemelerinin kaldrlmas.
2.)30 Kasm 1925 Tekke ve Zaviyelerin kapatlmas
3.)17 ubat 1926 Türk Medeni Kanununun kabulü.
4.)22 Nisan 1926 Borçlar Kanununun hazrlanmas.
5.)24 Kasm 1929 cra, flas Kanunlarnn kabulü.
6.)15 Mays 1929 Deniz Ticaret Kanununun kabulü.
7.)5 Aralk 1934 Kadnlara Seçme ve Seçilme hakknn verilmesi.
 
ETMN LAKLETRLMES
 
1.)3 Mart 1924 Tevhid-i Tedrisat (Örenimin Birletirilmesi) Kanunu
2.)5 Kasm 1925 Ankara Hukuk Fakültesinin açlmas.
3.)26 Aralk 1925 Uluslararas Takvim ve Saatin kabul edilmesi.
4.)24 Mays 1928 Lâtin rakamlarnn kabulü.
5.)1 Kasm 1928 Lâtin alfabesinin kabulü.
6.)10 Haziran 1933 Maarif Tekilat Hakkndaki Kanun’un kabulü.
7. )1 Austos 1933 Üniversiteler Kanununun çkarlmas, Darülfûnun'un kaldrlmas. stanbul Üniversitesinin kurulmas.
 
KÜLTÜRÜN LÂKLETRLMES
 
Kültürde lâiklemenin yollan aranrken elbette örf ve âdetlere bal kalnacakt. Tarihten gelen hiçbir ey yok edilmeyecekti.
te bu düünceden yola çklarak;
1.)30 Kasm 1925 tarihinde 677 sayl Kanun ile Meclis tarikatlar yasaklyor, tekke, türbe ve zaviyeler kapatlyordu.
2.)25 Aralk 1925 tarihinde de Meclis tarafndan eyhlik, seyyitlik, üfürükçülük, dervilik, emirlik, falclk, büyücülük, muskaclk gibi san ve sfatlarn kullanlmas ve bunlara ait özel kyafetlerin giyilmesi yasaklanyordu.
Atatürk'ün laiklikle ilgili görülerini Söylev ve Demeçlerinden aktaryoruz.
“Mensubu olmakla mütmain (tatmin) ve mesut bulunduumuz slâmiyet dinini yüzyllardan beri allm olduu üzere bir politika arac durumundan kurtarmak ve yüceltmenin kesin elzem olduu gerçeini gözlüyoruz. Kutsal ve tanrsal olan inanç ve vicdâni kanaatlanmz, kark ve dönek olan her türlü çkar ve tutkusuna sahne olan politikaclardan ve politikann bütün organlarndan bir an evvel ve kesinlikle kurtarmak, milletin dünyevî ve uhrevî (ahretle ilgili) saadetinin emrettii bir zorunluktur." (Söylev ve Demeçler C. I. sh. 330)
“Din lüzumlu bir müessesedir. Dinsiz biri milletin devamna imkân yoktur. Yalnz uras var ki, din, Allah ile kul arasndaki ballktr. Softa snfnn din simsarlna müsaade edilmemelidir. Dinden maddî menfaat temin edenler, irenç kimselerdir. te biz bu duruma karyz ve buna müsaade etmiyoruz." (Klç Ali-Alatürk'ün Hususiyetleri, sh. 116)
"Artk Türkiye, din ve eriat oyunlarna sahne olmaktan çok yüksektir. Bu gibi oyuncular varsa kendilerine baka taraflarda sahne arasnlar." (Söylev ve Demeçler C. III. sh. 76)

Devrimcilik:

Devrimcilik ilkesi, Atatürk lkeleri arasnda; eylem ve atlm gibi kavramlar içerisine alan tek ilkedir.
Atatürk, Büyük Söylevinin sonunda:
"Bu açklamalarmla ulusal yaam sona ermi varsaylan büyük bir ulusun bamszln nasl kazandn ve bilim ve tekniin en son esaslarna dayal ulusal ve çada bir devleti nasl kurduunu anlatmaya çaltm," diyerek çada devlet kavramyla devrimcilik ilkesinin amaz iaretini veriyordu.
Çada devlet kuran bir ulusun, ça d niteliklerden kurtulmas gerekirdi. te, Türk ulusunun, çad niteliklerden kurtulmak, çadalamak için giritii atlmlarn tümü devrimcilik ilkesinin kapsam içine girer.
Devrimcilik, Atatürk lkelerinin hemen hemen tümüyle birleir. Bütün bu ilkelerin ya neden ya sonuç olarak devrimcilikle sk bir ilintisi vardr. Bu bakmdan devrimcilik, Atatürk lkelerinin tümünü gerçekletirmeye, korumaya ve yaatmaya kesin kararllktr. Devrimleriyle yolumuzu aydnlatan Atatürk'ün bu konudaki görüleri öyle:
"Yaptmz ve yapmakta olduumuz inklâplarn gayesi Türkiye Cumhuriyeti halkn tamamen modern ve bütün anlam ve biçimi ile uygar bir toplum haline getirmektir. nklâbmzn asl hedefi budur. Bu gerçei kabul etmeyen zihniyetleri darmadan etmek zorunludur. imdiye kadar milletin beynini paslandran, uyuturan ve bu zihniyette bulunanlar olmutur. Herhalde zihniyetlerde mevcut hurafeler tamamyla kovulacaktr. Onlar çkarlmadkça beyinlere gerçein klarn sokmak imkânszdr." (Söylev ve Demeçler C. II. sh. 69)
"... Mes'ut inklâbmzn aleyhinde düünce ve duygu tayanlar aydnlatp, doru yolu göstermek, aydnlara düen millî görevlerin en önemlisi ve birincisidir." (Söylev ve Demeçler C. II. sh. 69) "
"...Memleket davalarnn ideolojisini, inklâplarmz yönünden anlayacak, anlatacak, nesilden nesile yaatacak kii ve kurumlar yaratmak lâzmdr." (Söylev ve Demeçler C. I. sh. 386)

Milliyetçilik:

Milliyetçilik ilkesi ulusal savamzn çk noktasn oluturmu ve tüm tutsak uluslarn kurtulu hareketlerine k tutmutur. Fransz Devriminden sonra dünyaya yaylan özgürlük düüncesinin tarihsel geliimi içinde her ulusun kendi kaderini çizme inancnn doal bir sonucudur bu ilke. Türk halknn ümmet olmaktan kurtulup ulus haline gelmesi, Atatürk sayesinde olmutur. Atatürk'ün ulusuna inanc sonsuzdu. Ulusu ulus yapan öelerin banda ise, ortak deerler gelir. Milliyetçilik sözcüü, bu deerleri de içine almakta. O, devrim ve ilkelerinin, ulusa ramen deil, ulusla birlikte yaayacan biliyordu. Bu nedenle yeniliklerin ancak ve ancak ulus tarafndan benimsenmesi ile sonsuza kadar yaayaca inancndayd.
Zaten bugün, Atatürk lkeleri arasnda yer alan milliyetçilik, çada anlamyla; siyasetin ekonominin ve kültürün içinde yerini almtr.
"Türk milliyetçilii, bütün çada milletlerle bir ahenkte yürümekle beraber, Türk toplumunun özel karakterini ve bal bana bamsz kimliini korumay esas sayar. Bu nedenle millî olmayan akmlarn memlekete girmesini ve yaylmasn isteriz." (. Süreyya Aydemir-Tek Adam C. III. sh. 450)
"Biz dorudan doruya milliyetperveriz, Türk milliyetçi siyiz. Cumhuriyetimizin dayana Türk topluluudur. Bu toplumun fertleri ne kadar Türk kültürü ile dolu olursa o topluma dayanan cumhuriyet de o kadar kuvvetli olur." (Afet nan-M. Kemal Atatürk'ten Yazdklarm sh. 88)
"Diyarbakrl, Vanl, Erzurumlu, Trabzonlu, stanbullu, Trakyal ve Makedonyal, hep bir milletin evlatlar, hep ayn cevherin damarlardr." (M. Kemal Kop-Atatürk Diyarbakr'da sh. 4)

Devletçilik:

Anayasamzda yer alan devletçilik ilkesi; toplumsal, ekonomik ve kültürel kalknmada devletin üstlenmesi gereken görevleri açklar. Genel anlam ile, özel giriimin yetki ve gücü dnda kalan ekonomik kalknma ve örgütlenmeyi gerçekletirme ilkesidir.
 
Genel olarak devletin iki ödevi vardr;
 
a)Ülke içinde güvenlii ve adaleti salayarak, yurttalarn özgürlüünü ve güvenliini korumak.
b)Savunma için her an hazr bulunmak ve baka çare kalmazsa ülkeyi silâhla savunmaktr.
 
Bunlardan baka devletin, bayndrlk, eitim, kültür, salk, tarm, ticaret ve sanayiye ilikin ekonomik etkinliklerde de görevleri bulunmaktadr.
Atatürk, devletçilii öyle açklar:
"Bizim takip ettiimiz devletçilik, bireysel çalmay ve gayreti esas tutmakla beraber, mümkün olduu kadar az zaman içinde milleti refaha ve memleketi bayndrlatrabilmek için, milletin genel ve yüksek çkarlarnn gerektirdii ilerde özellikle ekonomik sahada devleti fiilen ilgili klmak mümkün esaslarmzdandr."
Devletçilikle ilgili dile getirdii dier ifadeler ise öyledir:
"Bizim izlemeyi uygun gördüümüz devletçilik prensibi bütün üretim ve datm araçlarn fertlerden alarak milleti büsbütün baka esaslar içinde düzenlemek amacn güden, özel ve kiisel ekonomik teebbüse ve faaliyete meydan brakmayan sosyalizm prensibine dayal kolektivizm, komünizm gibi bir sistem deildir. Özet olarak bizim güttüümüz "devletçilik" ferdi çalma ve faaliyeti esas tutmakla beraber, mümkün olduu kadar az zaman içinde milleti refaha, memleketi bayndrla eritirmek için, milletin genel ve yüksek menfaatlerinin gerektirdii ilerde özellikle ekonomik alanda, devleti fiilen ilgilendirmektir."
“… Devletin siyasal ve düünsel hususlarda olduu gibi baz iktisadi ilerde de düzenleyici rolü prensip olarak kabul edilmelidir. Buradaki güçlük; devlet ile ferdin karlkl faaliyet alanlarn ayrmaktr. Devletin faaliyet snrn çizmek ve dayanaca kurallar tespit etmek, dier yandan da vatandan ferdi teebbüs ve faaliyet özgürlüünü kstlamak, devleti yönetmekle yetkili klnanlarn düünüp tayin etmesi gereken bir meseledir. Prensip olarak devlet, ferdin yerine geçmemelidir. Fakat, ferdin gelimesi için genel artlar göz önünde bulundurmaldr. Bir de ferdin kiisel faaliyeti, ekonomik gelimenin esas kayna olarak kalmaldr. Fertlerin gelimesine engel olmamak, onlarn her bakmdan olduu gibi özellikle ekonomik alandaki özgürlük ve teebbüsleri önünde, devletin kendi faaliyeti ile bir engel vücuda getirmemesi, demokrasi prensibinin önemli esasdr. O halde diyebiliriz ki, ferdî teebbüs gelimesinin bir engel karsnda kalmaya balad nokta, devlet faaliyetinin snrn tekil eder. Bu bakmdan genellikle belli zaman ve alanda sürekli bir özel nitelik gösteren ekonomik bir ii, devlet üzerine alabilir." (Afet nan-M. Kemal Atatürk'ten Yazdklarm, sh. 66, 67)

 

 

A2 ehilyeti,A2 ehliyet snavlar,ehliyet snav sonular,src kursu snavlar,direksiyon kurslar
B ehilyeti,B ehliyet snavlar,ehliyet snav sonular,src kursu snavlar,direksiyon kurslar
D ehilyeti,D ehliyet snavlar,ehliyet snav sonular,src kursu snavlar,direksiyon kurslar
E ehilyeti,E ehliyet snavlar,ehliyet snav sonular,src kursu snavlar,direksiyon kurslar
H ehilyeti,H ehliyet snavlar,ehliyet snav sonular,src kursu snavlar,direksiyon kurslar
H ehilyeti,H ehliyet snavlar,ehliyet snav sonular,src kursu snavlar,direksiyon kurslar
zel Arn Motorlu Tatlar Src Kursu 270 90 90 pbx