Yaztek Teknoloji   
Hayat

 



ATATÜRK'ün HAYATI

Mustafa Kemal Atatürk 1881 ylnda Selânik'te Kocakasm Mahallesi, Islâhhâne Caddesi'ndeki üç katl pembe evde dodu. Babas Ali Rza Efendi, annesi Zübeyde Hanm'dr. Baba tarafndan dedesi Hafz Ahmet Efendi XIV-XV. yüzyllarda Konya ve Aydn'dan Makedonya'ya yerletirilmi Kocack Yörüklerindendir. Annesi Zübeyde Hanm ise Selânik yaknlarndaki Langaza kasabasna yerlemi eski bir Türk ailesinin kzdr. Milis subayl, evkaf katiplii ve kereste ticareti yapan Ali Rza Efendi, 1871 ylnda Zübeyde Hanm'la evlendi. Atatürk'ün be kardeinden dördü küçük yalarda öldü, sadece Makbule (Atadan) 1956 ylna dein yaad.

Küçük Mustafa örenim çana gelince Hafz Mehmet Efendi'nin mahalle mektebinde örenime balad, sonra babasnn isteiyle emsi Efendi Mektebi'ne geçti. Bu srada babasn kaybetti (1888). Bir süre Rapla Çiftlii'nde daysnn yannda kaldktan sonra Selânik'e dönüp okulunu bitirdi. Selânik Mülkiye Rütiyesi'ne kaydoldu. Ksa bir süre sonra 1893 ylnda Askeri Rütiye'ye girdi. Bu okulda Matematik öretmeni Mustafa Bey adna "Kemal" i ilave etti. 1896-1899 yllarnda Manastr Askeri dâdi'sini bitirip, stanbul'da Harp Okulunda örenime balad. 1902 ylnda temen rütbesiyle mezun oldu., Harp Akademisi'ne devam etti. 11 Ocak 1905'te yüzba rütbesiyle Akademi'yi tamamlad. 1905-1907 yllar arasnda am'da 5. Ordu emrinde görev yapt. 1907'de Kolaas (Kdemli Yüzba) oldu. Manastr'a III. Ordu'ya atand. 19 Nisan 1909'da stanbul'a giren Hareket Ordusu'nda Kurmay Bakan olarak görev ald. 1910 ylnda Fransa'ya gönderildi. Picardie Manevralar'na katld. 1911 ylnda stanbul'da Genel Kurmay Bakanl emrinde çalmaya balad.

1911 ylnda talyanlarn Trablusgarp'a hücumu ile balayan savata, Mustafa Kemal bir grup arkadayla birlikte Tobruk ve Derne bölgesinde görev ald. 22 Aralk 1911'de talyanlara kar Tobruk Savan kazand. 6 Mart 1912'de Derne Komutanlna getirildi.

Ekim 1912'de Balkan Sava balaynca Mustafa Kemal Gelibolu ve Bolayr'daki birliklerle savaa katld. Dimetoka ve Edirne'nin geri alnnda büyük hizmetleri görüldü. 1913 ylnda Sofya Ateemiliterliine atand. Bu görevde iken 1914 ylnda yarbayla yükseldi. Ateemiliterlik görevi Ocak 1915'te sona erdi. Bu srada I. Dünya Sava balam, Osmanl mparatorluu savaa girmek zorunda kalmt. Mustafa Kemal 19. Tümeni kurmak üzere Tekirda'da görevlendirildi.

1914 ylnda balayan I. Dünya Sava'nda, Mustafa Kemal Çanakkale'de bir kahramanlk destan yazp tilaf Devletlerine "Çanakkale geçilmez! " dedirtti. 18 Mart 1915'te Çanakkale Boazn geçmeye kalkan ngiliz ve Fransz donanmas ar kayplar verince Gelibolu Yarmadas'na asker çkarmaya karar verdiler. 25 Nisan 1915'te Arburnu'na çkan düman kuvvetlerini, Mustafa Kemal'in komuta ettii 19. Tümen Conkbayr'nda durdurdu. Mustafa Kemal, bu baar üzerine albayla yükseldi. ngilizler 6-7 Austos 1915'te Arburnu'nda tekrar taarruza geçti. Anafartalar Grubu Komutan Mustafa Kemal 9-10 Austos'ta Anafartalar Zaferini kazand. Bu zaferi 17 Austos'ta Kireçtepe, 21 Austos'ta II. Anafartalar zaferleri takip etti. Çanakkale Savalarnda yaklak 253.000 ehit veren Türk ulusu onurunu tilaf Devletlerine kar korumasn bilmitir. Mustafa Kemal'in askerlerine "Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum!" emri cephenin kaderini deitirmitir.

Mustafa Kemal Çanakkale Savalar'dan sonra 1916'da Edirne ve Diyarbakr'da görev ald. 1 Nisan 1916'da tümgenerallie yükseldi. Rus kuvvetleriyle savaarak Mu ve Bitlis'in geri alnmasn salad. am ve Halep'teki ksa süreli görevlerinden sonra 1917'de stanbul'a geldi. Velihat Vahidettin Efendi'yle Almanya'ya giderek cephede incelemelerde bulundu. Bu seyahatten sonra hastaland. Viyana ve Karisbad'a giderek tedavi oldu. 15 Austos 1918'de Halep'e 7. Ordu Komutan olarak döndü. Bu cephede ngiliz kuvvetlerine kar baarl savunma savalar yapt. Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasndan bir gün sonra, 31 Ekim 1918'de Yldrm Ordular Grubu Komutanlna getirildi. Bu ordunun kaldrlmas üzerine 13 Kasm 1918'de stanbul'a gelip Harbiye Nezâreti'nde (Bakanlnda) göreve balad.

Mondros Mütarekesi'nden sonra tilaf Devletleri'nin Osmanl ordularn igale balamalar üzerine; Mustafa Kemal 9. Ordu Müfettii olarak 19 Mays 1919'da Samsun'a çkt. 22 Haziran 1919'da Amasya'da yaymlad genelgeyle "Milletin istiklâlini yine milletin azim ve kararnn kurtaracan " ilan edip Sivas Kongresi'ni toplantya çard. 23 Temmuz - 7 Austos 1919 tarihleri arasnda Erzurum, 4 - 11 Eylül 1919 tarihleri arasnda da Sivas Kongresi'ni toplayarak vatann kurtuluu için izlenecek yolun belirlenmesini salad. 27 Aralk 1919'da Ankara'da heyecanla karland. 23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açlmasyla Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmas yolunda önemli bir adm atlm oldu. Meclis ve Hükümet Bakanlna Mustafa Kemal seçildi Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kurtulu Sava'nn baaryla sonuçlanmas için gerekli yasalar kabul edip uygulamaya balad.

Türk Kurtulu Sava 15 Mays 1919'da Yunanllarn zmir'I igali srasnda dümana ilk kurunun atlmasyla balad. 10 Austos 1920 tarihinde Sevr Antlamas'n imzalayarak aralarnda Osmanl mparatorluu'nu paylaan I. Dünya Sava'nn galip devletlerine kar önce Kuvâ-yi Milliye ad verilen milis kuvvetleriyle savald. Türkiye Büyük Millet Meclisi düzenli orduyu kurdu, Kuvâ-yi Milliye - ordu bütünlemesini salayarak sava zaferle sonuçlandrd.

 

 

Mustafa Kemal yönetimindeki Türk Kurtulu Savann önemli aamalar unlardr:

  • Sarkam (20 Eylül 1920), Kars (30 Ekim 1920) ve Gümrü'nün (7 Kasm 1920) kurtarl.

  • Çukurova, Gaziantep, Kahramanmara anlurfa savunmalar (1919- 1921)

  • I. nönü Zaferi (6 -10 Ocak 1921)

  • II. nönü Zaferi (23 Mart-1 Nisan 1921)

  • Sakarya Zaferi (23 Austos-13 Eylül 1921)

  • Büyük Taarruz, Bakomutan Meydan Muhaberesi ve Büyük Zafer (26 Austos 9 Eylül 1922)

Sakarya Zaferinden sonra 19 Eylül 1921'de Türkiye Büyük Millet Meclisi Mustafa Kemal'e Mareal rütbesi ve Gazi unvann verdi. Kurtulu Sava, 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlamas'yla sonuçland. Böylece Sevr Antlamas'yla paramparça edilen, Türklere 5-6 il büyüklüünde vatan braklan Türkiye topraklar üzerinde ulusal birlie dayal yeni Türk devletinin kurulmas için hiçbir engel kalmad.

23 Nisan 1920'de Ankara'da TBMM'nin açlmasyla Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluu müjdelenmitir. Meclisin Türk Kurtulu Sava'n baaryla yönetmesi, yeni Türk devletinin kuruluunu hzlandrd. 1 Kasm 1922'de hilâfet ve saltanat birbirinden ayrld, saltanat kaldrld. Böylece Osmanl mparatorluu'yla yönetim balar koparld. 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet idaresi kabul edildi, Atatürk oybirliiyle ilk cumhurbakan seçildi. 30 Ekim 1923 günü smet nönü tarafndan Cumhuriyet'in ilk hükümeti kuruldu.
 
Türkiye Cumhuriyeti, "Egemenlik kaytsz artsz milletindir" ve "Yurtta bar cihandabar" temelleri üzerinde yükselmeye balad.

 

Atatürk Türkiye'yi "Çada uygarlk düzeyine çkarmak" amacyla bir dizi devrim yapt.
Bu devrimleri be balk altnda toplayabiliriz:

1. Siyasal Devrimler:
· Saltanatn Kaldrlmas (1 Kasm 1922)
· Cumhuriyetin lan (29 Ekim 1923)
· Halifeliin Kaldrlmas (3 Mart 1924)

2. Toplumsal Devrimler
· Kadnlara erkeklerle eit haklar verilmesi (1926-1934)
· apka ve kyafet devrimi (25 Kasm 1925)
· Tekke zâviye ve türbelerin kapatlmas (30 Kasm 1925)
· Soyad kanunu ( 21 Haziran 1934)
· Lâkap ve unvanlarn kaldrlmas (26 Kasm 1934)
· Uluslararas saat, takvim ve uzunluk ölçülerin kabulü (1925-1931)

3. Hukuk Devrimi :
· Mecellenin kaldrlmas (1924-1937)
· Türk Medeni Kanunu ve dier kanunlarn çkarlarak laik hukuk düzenine geçilmesi (1924-1937)

4. Eitim ve Kültür Alanndaki Devrimler:
· Öretimin birletirilmesi (3 Mart 1924)
· Yeni Türk harflerinin kabulü (1 Kasm 1928)
· Türk Dil ve Tarih Kurumlarnn kurulmas (1931-1932)
· Üniversite öreniminin düzenlenmesi (31 Mays 1933)
· Güzel sanatlarda yenilikler

5. Ekonomi Alannda Devrimler:
· Aârn kaldrlmas
· Çiftçinin özendirilmesi
· Örnek çiftliklerin kurulmas
· Sanayiyi Tevik Kanunu'nun çkarlarak sanayi kurulularnn kurulmas
· I. ve II. Kalknma Planlar'nn (1933-1937) uygulamaya konulmas, yurdun yeni yollarla donatlmas

Soyad Kanunu gereince, 24 Kasm 1934'de TBMM'nce Mustafa Kemal'e "Atatürk" soyad verildi.

Atatürk, 24 Nisan 1920 ve 13 Austos 1923 tarihlerinde TBMM Bakanlna seçildi. Bu bakanlk görevi, Devlet-Hükümet Bakanl düzeyindeydi. 29 Ekim 1923 ylnda Cumhuriyet ilan edildi ve Atatürk ilk cumhurbakan seçildi. Anayasa gereince dört ylda bir cumhurbakanl seçimleri yenilendi. 1927,1931, 1935 yllarnda TBMM Atatürk'ü yeniden cumhurbakanlna seçti.

Atatürk sk sk yurt gezilerine çkarak devlet çalmalarn yerinde denetledi. lgililere aksayan yönlerle ilgili emirler verdi. Cumhurbakan sfatyla Türkiye'yi ziyaret eden yabanc ülke devlet bakanlarn, babakanlarn, bakanlarn komutanlarn arlad.

15-20 Ekim 1927 tarihinde Kurtulu Sava'n ve Cumhuriyet'in kuruluunu anlatan büyük nutkunu, 29 Ekim 1933 tarihinde de 10. Yl Nutku'nu okudu.

Atatürk özel yaamnda sadelik içinde yaad. 29 Ocak 1923'de Latife Hanmla evlendi. Birçok yurt gezisine birlikte çktlar. Bu evlilik 5 Austos 1925 tarihine dek sürdü. Çocuklar çok seven Atatürk Afet (nan), Sabiha (Gökçen), Fikriye, Ülkü, Nebile, Rukiye, Zehra adl kzlar ve Mustafa adl çoban manevi evlat edindi. Abdurrahim ve hsan adl çocuklar himayesine ald. Yaayanlarna iyi bir gelecek hazrlad.

1937 ylnda çiftliklerini hazineye, bir ksm tanmazlarn da Ankara ve Bursa Belediyelerine balad. Mirasndan kzkardeine, manevi evlatlarna, Türk Dil ve Tarih Kurumlarna pay ayrd. Kitap okumay, müzik dinlemeyi, dans etmeyi, ata binmeyi ve yüzmeyi çok severdi. Zeybek oyunlarna, güree, Rumeli türkülerine ar ilgisi vard. Tavla ve bilardo oynamaktan büyük keyif alrd. Sakarya adl atyla, köpei Fox'a çok deer verirdi. Zengin bir kitaplk oluturmutu. Akam yemeklerine devlet ve bilim adamlarn, sanatçlar davet eder, ülkenin sorunlarn tartrd. Temiz ve düzenli giyinmeye özen gösterirdi. Doay çok severdi. Sk sk Atatürk Orman Çiftlii'ne gider, çalmalara bizzat katlrd.Franszca ve Almanca biliyordu.
 
 
ATATÜRK'ÜN SON YILLARI VE ÖLÜMÜ
 
 
Atatürk'ün ilk hastalk belirtisi 1937 ylnda ortaya çkt. 1938 yl balarnda Yalova'da bulunduu srada, ciddî olarak hastaland. Buradaki tedavi olumlu sonuç verdi. Fakat tamamen iyilemeden Ankara'ya yapt yorucu yolculuk, hastalnn artmasna sebep oldu. Bu tarihlerde Hatay sorununun gündemde olmas da onu yormaktayd. Hasta olmasna ramen, Mersin ve Adana'ya geziye çkt. Kzgn güne altnda askerî birliklerimizi tefti edip tatbikat yaptran Atatürk, çok yorgun dütü. Ülkü edindii millî dava uruna kendi saln hiçe sayd. Güney seyahati hastalnn artmasna sebep oldu. 26 Mays'ta Ankara'ya döndükten sonra tedavi ve istirahat için stanbul'a gitti. Doktorlar tarafndan, siroz hastal tehisi kondu.
 
 
Deniz havas iyi geldii için, Savarona Yat'nda bir süre dinlendi. Bu durumda bile ülke sorunlaryla ilgilenmeye devam etti. stanbul'a gelen Romanya kral ile görütü. Bakanlar Kurulu toplantsna bakanlk etti. 4 Temmuz 1938'de Hatay Antlamas'nn yürürlüe girmesi Atatürk'ü çok sevindirip moralini düzeltti. Temmuz sonlarna kadar Savarona'da kalan Atatürk'ün hastal arlanca Dolmabahçe Saray'na nakledildi. Fakat hastal durmadan ilerliyordu. O'nun hastaln duyan Türk halk, salyla ilgili haberleri heyecanla takip ediyor, bütün kalbiyle iyilemesini diliyordu. Hastalnn ciddiyetini kavrayarak 5 Eylül 1938'de vasiyetini yazp servetinin büyük bir ksmn Türk Tarih ve Türk Dil kurumlarna balad. Ekim ay ortalarnda durumu düzelir gibi oldu. Fakat, çok arzulad hâlde, Ankara'ya gelip cumhuriyetin on beinci yl dönümü törenlerine katlamad.
 
 
29 Ekim 1938'de kahraman Türk Ordusu'na yollad mesaj, Babakan Celâl Bayar tarafndan okundu. "Zaferleri ve mazisi insanlk tarihi ile balayan, her zaman zaferlerle beraber medeniyet nurlarn tayan kahraman Türk ordusu!" sözü ile Türk Ordusu'nun önemini belirtmitir. Yine ayn mesajda "Türk vatannn ve Türk'lük camiasnn an ve erefini, dahilî ve harici her türlü tehlikelere kar korumaktan ibaret olan vazifeni, her an ifaya hazr ve amade olduuna benim ve büyük ulusumuzun tam bir inan ve itimadmz vardr" diyerek Türk Ordusu'na olan güvenini belirtmitir.
 
 
Atatürk 1 Kasm 1938'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açl töreninde de bulunamad. Hazrlad açl nutkunu Babakan Celâl Bayar okudu. Atatürk bu nutkunda ülkenin imar, salk hizmetleri ve ekonomi konularndaki faaliyetleri açklad. Bundan baka eitim ve kültür konularna da temas edip gençliin millî uurlu ve modern kültürlü olarak yetimesi için stanbul Üniversitesi'nin gelitirilmesi, Ankara Üniversitesi'nin tamamlanmas ve Van Gölü civarnda bir üniversitenin kurulmas için çalmalarn yapldn belirtti. Türk Tarih ve Türk Dil kurumlarnn çalmalarndan duyduu memnuniyeti açklad. Ayrca Türk gençliinin kültürde olduu gibi spor sahasnda da idealine ulatrlmas için Beden Terbiyesi Kanunu'nun uygulamaya konulmasndan duyduu memnuniyeti belirtti. Atatürk, ölümüne kadar memleket meselelerinden bir an olsun uzak kalmamt.
 
 
Atatürk'ün hastal tekrar iddetlendi. 8 Kasmda salyla ilgili raporlar yaymlanmaya baland. Bütün memleketi tekrar derin bir üzüntü kaplad. Her Türk'ün kalbi onun kurtulmas dileiyle çarpyordu. Ancak, kurtarlmas için gösterilen çabalar sonuç vermedi ve korkulan oldu. Dolmabahçe Saray'nda 10 Kasm 1938 sabah saat dokuzu be geçe, insan için deimez kanun, hükmünü uygulad. Mustafa Kemal Atatürk aramzdan ayrld. Bu kara haberle, yalnz Türk milleti deil, bütün dünya yasa büründü. Büyük, küçük bütün devletler onun cenaze töreninde bulunmak üzere temsilciler göndererek, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusuna kar duyduklar derin saygy belirten mesajlar gönderdiler. 16 Kasm günü Atatürk'ün tabutu, Dolmabahçe Saray'nn büyük tören salonunda katafalka konuldu.
 
Üç gün üç gece, gözü yal bir insan seli ulu önderine kar duyduu sayg, minnet ve balln ifade etti. Cenaze namaz 19 Kasm günü Prof. erafettin Yaltkaya tarafndan kldrld. On iki generalin omzunda sarayn d kapsna çkarlan tabut, top arabasna konularak, stanbul halknn gözyalar arasnda Gülhane Park'na götürüldü. Buradan bir torpido ile Yavuz zrhlsna nakledildi. Büyük Ada açklarna kadar, donanmamz ve törene katlmak için gelmi olan yabanc gemilerin elik ettii Yavuz zrhls cenazeyi zmit'e getirdi. Burada Yavuz zrhlsndan alnan cenaze, özel bir trene kondu. Atalarna son sayg görevlerini yapmak üzere toplanan halkn kalbinde derin bir üzüntü brakarak Ankara'ya getirilmek üzere hareket edildi.
 
 
Atatürk'ün vefat üzerine cumhurbakan seçilen smet nönü, Türkiye Büyük Millet Meclisi Bakan, bakanlar, Genelkurmay Bakan, milletvekilleri ile ordu ve devlet ileri gelenleri tarafndan karlanan cenaze, Türkiye Büyük Mîllet Meclisi önünde hazrlanan katafalka kondu. Ankara halk da onun cenazesi önünden saygyla geçerek son görevini yapt. 21 Kasm 1938 Pazartesi günü, sivil ve askerî yöneticiler ile yabanc devlet temsilcilerinin hazr bulunduu ve on binlerce insann katld büyük bir tören yapld. Daha sonra Atatürk'ün tabutu katafalkta alnarak. Etnografya Müzesinde hazrlanan geçici kabre kondu. Türk milleti daha sonra, bu büyük insana lâyk, Ankara Rasattepe'de bir Antkabir yaptrd. 10 Kasm 1953'te Etnografya Müzesinden alnan Atatürk'ün naa Antkabir'e getirildi. Burada yurdun her ilinden getirilmi olan vatan topraklan ile hazrlanan ebedî istirahatgâhna yerletirildi.
A2 ehilyeti,A2 ehliyet snavlar,ehliyet snav sonular,src kursu snavlar,direksiyon kurslar
B ehilyeti,B ehliyet snavlar,ehliyet snav sonular,src kursu snavlar,direksiyon kurslar
D ehilyeti,D ehliyet snavlar,ehliyet snav sonular,src kursu snavlar,direksiyon kurslar
E ehilyeti,E ehliyet snavlar,ehliyet snav sonular,src kursu snavlar,direksiyon kurslar
H ehilyeti,H ehliyet snavlar,ehliyet snav sonular,src kursu snavlar,direksiyon kurslar
H ehilyeti,H ehliyet snavlar,ehliyet snav sonular,src kursu snavlar,direksiyon kurslar
zel Arn Motorlu Tatlar Src Kursu 270 90 90 pbx